పరిచయం: ప్రపంచంలోనే అత్యంత సుదీర్ఘమైన, లిఖిత రాజ్యాంగంగా మన భారత రాజ్యాంగం గుర్తింపు పొందింది. కోట్లాది మంది ప్రజల భవిష్యత్తును, హక్కులను మరియు దేశ ప్రణాళికను నిర్దేశించే ఈ మహాగ్రంథం ఒక్క రోజులో తయారైంది కాదు. దీని వెనుక ఎంతోమంది మహానుభావుల త్యాగం, అంకితభావం మరియు సుదీర్ఘ చర్చలు ఉన్నాయి. స్వతంత్ర భారత దేశానికి ఒక బలమైన పునాదిని వేయడానికి రాజ్యాంగ సభ ఎంతగా శ్రమించిందో ఈ ఆర్టికల్లో వివరంగా తెలుసుకుందాం.
రాజ్యాంగ సభ ఏర్పాటు (Formation of the Constituent Assembly): భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చే సమయానికి దేశాన్ని ఒక క్రమపద్ధతిలో నడిపించడానికి ఒక ప్రత్యేక రాజ్యాంగ సభ (Constituent Assembly) అవసరమైంది. 1946 సంవత్సరంలో 'క్యాబినెట్ మిషన్' ప్రణాళిక ప్రకారం ఈ రాజ్యాంగ సభ ఎన్నుకోబడింది. ఈ సభలో భారతదేశం నలుమూలల నుండి వివిధ రంగాలకు చెందిన ప్రముఖులు, నిపుణులు సభ్యులుగా ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ఇందులో డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్, జవహర్లాల్ నెహ్రూ, సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్, డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్ వంటి దిగ్గజాలు ఉన్నారు.
డ్రాఫ్టింగ్ కమిటీ మరియు డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ పాత్ర: రాజ్యాంగ తయారీ కోసం రాజ్యాంగ సభ అనేక కమిటీలను ఏర్పాటు చేసింది. వాటన్నింటిలోనూ అత్యంత ముఖ్యమైనది 'డ్రాఫ్టింగ్ కమిటీ' (Drafting Committee). 1947 ఆగస్టు 29న ఈ కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు. రాజ్యాంగ నమూనాను తయారు చేసే బాధ్యతను ఈ కమిటీకి అప్పగించారు. ఈ కమిటీకి ఛైర్మన్గా డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ గారు ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకోబడ్డారు. ఆయనే స్వయంగా ప్రపంచంలోని పలు దేశాల రాజ్యాంగాలను అధ్యయనం చేసి, మన దేశ సాంస్కృతిక, సామాజిక పరిస్థితులకు తగిన విధంగా అత్యుత్తమ రాజ్యాంగ ప్రణాళికను రూపొందించారు. అందుకే డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ గారిని "भारतीय రాజ్యాంగ పితామహుడు" అని పిలుస్తారు.
ఎన్ని రోజులు పట్టింది? (Time Taken): భారత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడానికి రాజ్యాంగ సభకు సరిగ్గా 2 సంవత్సరాల, 11 నెలల, 18 రోజుల సమయం పట్టింది. ఈ సుదీర్ఘ కాలంలో అనేక సమావేశాలు, చర్చలు, సవరణలు జరిగాయి. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల ప్రజల ఆకాంక్షలను, హక్కులను పరిగణలోకి తీసుకుంటూ ప్రతి అంశంపై కూలంకషంగా చర్చించి రాజ్యాంగాన్ని లిఖించారు.
ఆమోదం మరియు అమలు: ఎన్నికైన మరియు నియమితులైన సభ్యుల సుదీర్ఘ చర్చల తరువాత, రాజ్యాంగం యొక్క తుది రూపాన్ని 1949 నవంబర్ 26న రాజ్యాంగ పరిషత్ ఆమోదించింది. అందువల్ల ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 26వ తేదీని 'భారత రాజ్యాంగ దినోత్సవం' (Constitution Day) గా జరుపుకుంటాము. ఆ తరువాత ఈ రాజ్యాంగం అధికారికంగా 1950 జనవరి 26 నుండి దేశవ్యాప్తంగా అమల్లోకి వచ్చింది. ఆ రోజును మనం గణతంత్ర దినోత్సవంగా (Republic Day) ఘనంగా జరుపుకుంటున్నాము.
ముగింపు: భారత రాజ్యాంగం కేవలం చట్టాల సముదాయం మాత్రమే కాదు, అది మన దేశ ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రాణాధారం. కుల, మత, ప్రాంతీయ భేదాలు లేకుండా ప్రతి పౌరుడికి సమానత్వాన్ని, స్వేచ్ఛను ప్రసాదించిన ఈ మహాగ్రంథాన్ని గౌరవించడం, దాని నిబంధనలను పాటించడం ప్రతి భారతీయ పౌరుడి ప్రథమ కర్తవ్యం.

0 Comments